Η χαμηλή λοφοσειρά "Ράχη Λιάτη", μήκους περίπου 1000μ. και πλάτους περίπου 300μ., εκτείνεται με κατεύθυνση Δ. - Α και τελειώνει περίπου 500μ. Δ του χωριού της Νέας Αγριλιάς.[1]
Στις Ν. παρυφές της λοφοσειράς περνάει ο αυτοκινητόδρομος Καλό Νερό - Αλλαγή ενώ από τους λόφους στην Β πλευρά διέρχεται η σιδηροδρομική γραμμή. Ανάμεσα στην σιδηροδρομική γραμμή και την Ράχη Λιάτη υπάρχει χαράδρα απ΄όπου περνάει το ρέμα της Κόπιτσας που ρέει προς τα Ν και χύνεται στον Αρκαδικό ποταμό (αρχαίο Κυπαρισσίεντα).
Στην Α πλευρά της λοφοσειράς υπάρχουν τρεις μικρές κορυφές σε κοντινή μεταξύ τους απόσταση που φτάνουν σε ύψος τα 200- 210μ. περίπου και είναι το πιό ψηλό σημείο της "Ράχης Λιάτη". Μετά τις τρεις αυτές κορυφές και από το μέσον της περίπου η λοφοσειρά χαμηλώνει προς τα Δ δημιουργώντας μια αρκετά μεγάλη και σχετικά ομαλή πλαγιά.
Ένας χωματόδρομος ξεκινάει από την Εθνική οδό στην Δ πλευρά[2], ανεβαίνει την Δ πλαγιά και μετά διασχίζει ολόκληρη την κορυφογραμμή. Ο Αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται στο μέσον περίπου της Δ πλαγιάς από την Β πλευρά και ακριβώς δίπλα από τον χωματόδρομο. Η θέση αυτή ονομάζεται "Παραδάμι".
Την θέση εντόπισαν οι Αμερικανοί Αρχαιολόγου McDonald και Simpson στην δεκαετία του ΄60 και αναφέρουν σχετικώς[3]: "There is a fair concentration of coarse pottery and tiles in one field. They are mostly of Byzantine and/or R date, but a few thinner gritty sherds could be prehistoric."
Αν και συνήθως οι αναφορές των Αμερικανών Αρχαιολόγων είναι ακριβής σε ότι αφορά την χρονολόγηση της κεραμικής, στην περίπτωση του "Παραδαμίου" είναι κάπως γενικές. Κάποια κεραμικά αποτμήματα φαίνεται να ανήκουν στους Προϊστορικούς χρόνους, γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη Προϊστορικής οικιστικής θέσης, χωρίς όμως να υπάρχει απόλυτη σιγουριά. Το μεγαλύτερο μέρος της κεραμικής χρονολογείται, όπως αναφέρουν οι McDonald και Simpson, στην Ρωμαϊκή ή Βυζαντινή εποχή ή και στις δύο αυτές εποχές. Δηλαδή είτε έχουμε να κάνουμε με οικισμό της Ρωμαϊκής εποχής ή της Βυζαντινής εποχής ή με οικισμό που ιδρύθηκε στην Ρωμαϊκή περίοδο και συνέχισε να υπάρχει στους Βυζαντινούς χρόνους.
Στην σημερινή του κατάσταση ο αρχαιολογικός χώρος είναι κατεστραμμένος στο μεγαλύτερο μέρος του. Ο χωματόδρομος φαίνεται να περνάει από την Ν πλευρά του οικισμού, καταστρέφοντας αυτήν την πλευρά. Β. του χωματόδρομου η θέση φαίνεται να καλύπτει μια έκταση περίπου 8 στρεμμάτων.
Ο οικισμός ήταν χτισμένος στην απάνεμη Β. πλευρά της "Ράχης Λιάτη", αφού και οι λόφοι προς τα Β. προστατεύουν την θέση. Σημαντική πηγή υπάρχει 100μ. Β της θέσης που μετά από μικρή απόσταση ενώνεται με το ρέμα της Κόπιτσας.
Κάποια λιγοστά τοιχία και τμήματα οικιών φαίνεται να βρίσκονται στην αρχική τους θέση. Ωστόσο αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι η πολύ μεγάλη συγκέντρωση κεραμικών αποτμημάτων, που υπάρχουν σε όλη την έκταση του αρχαιολογικού χώρου. Διακρίνονται πολλά αποτμήματα αποθηκευτικών αγγείων, κεράμων αλλά και ειδών καθημερινής χρήσης, γεγονός που δείχνει ότι σχεδόν με σιγουριά έχουμε να κάνουμε με οικιστική θέση. Μερικά χερούλια αγγείων πόσεως θα πρέπει πιθανότατα να ανήκουν στους Ελληνιστικούς/ Ρωμαϊκούς χρόνους. Κάποια άλλα αποτμήματα φαίνεται να είναι Βυζαντινά.
Έτσι θα λέγαμε ότι η εντύπωση που αποκομίζουμε είναι ότι στην θέση αυτή μάλλον έχουμε να κάνουμε με οικισμό της Ρωμαϊκής εποχής που συνέχισε να υπάρχει και στους Βυζαντινούς χρόνους.
Ο οικισμός στο Παραδάμι βρισκόταν σε στρατηγικό σημείο αφού βρισκόταν δίπλα στην οδό που ένωνε την Δ πλευρά της κοιλάδας του Σουλιμά με την περιοχή της Κυπαρισσίας. Από την κορυφή της λοφοσειράς υπάρχει πολύ καλή θέα στην γύρω περιοχή ενώ προς τα Δ η θέα φτάνει μέχρι της ακτές του Ιονίου Πελάγους.
Ο οικισμός στο Παραδάμι βρισκόταν σε στρατηγικό σημείο αφού βρισκόταν δίπλα στην οδό που ένωνε την Δ πλευρά της κοιλάδας του Σουλιμά με την περιοχή της Κυπαρισσίας. Από την κορυφή της λοφοσειράς υπάρχει πολύ καλή θέα στην γύρω περιοχή ενώ προς τα Δ η θέα φτάνει μέχρι της ακτές του Ιονίου Πελάγους.
"Αριστομένης ο Μεσσήνιος"
[1] Νέα Αγριλιά Μεσσηνίας. el.wikipedia.org (online)
[2] Ο χωματόδρομος βρίσκεται σε καλή κατάσταση και η πρόσβαση στον αρχαιολογικό χώρο είναι εύκολη, ωστόσο χρειάζεται μεγάλη προσοχή σε ένα σημείο. Περίπου 150μ. από την Εθνική οδό τα νερά έχουν διαβρώσει τον χωματόδρομο, ανοίγοντας ένα αρκετά μεγάλο και βαθύ ρήγμα. Η παράκαμψη είναι εύκολη από το διπλανό χωράφι και μετά ο επισκέπτης μπορεί να συνεχίσει απρόσκοπτα την πορεία του.
[3] Messenia III: McDonald, William A. and Richard Hope Simpson. ‘Further Explorations in Southwestern Peloponnese: 1964-1968’, American Journal of Archaeology. Vol. 73, No. 2 (Apr., 1969), pp. 123-177., '23A Paradami (Kato Kopanaki)', pg. 136.
